Op deze pagina
- Komt het water echt van buiten?
- Wat zie je in de kelder?
- Wat stuurt de prijs van jouw afdichting?
- Wat betekent waterdicht eigenlijk?
- Water van buiten of van onder: wat is de meest waarschijnlijke oorzaak?
- Welke technieken zijn er?
- Hoe maak je de vloer en barsten dicht?
- Heb je ook drainage of een pomp nodig?
- Wat kan je zelf doen?
- Wanneer zelf behandelen niet volstaat
- Wat bepaalt de kostprijs?
- Veelgestelde vragen over een kelder waterdicht maken
- Bronnen
Komt het water echt van buiten?
Deze gids hoort bij onze uitleg over een vochtige kelder. Voor je aan afdichten denkt, moet duidelijk zijn wat er binnenkomt. Buildwise, het technisch centrum van de Belgische bouw, maakt in zijn dossier 2/2009 over kelderrenovatie een helder onderscheid: bij een waterinfiltratie gaat het om vocht in vloeibare vorm, bij opstijgend grondvocht om een capillaire beweging vanuit de grond.
Bij vochtige keldermuren is er volgens de Vlaamse Woningkwaliteitswijzer vaak ook sprake van doorslaand vocht, en slecht geplaatste of ontbrekende dichtingslagen tegen ondergrondse muren kunnen infiltraties veroorzaken.
Wat zie je precies?
Wat zie je in de kelder?
Vaak is een vochtprobleem een combinatie van factoren. Deze tekens geven een eerste richting.
| Wat je ziet | Mogelijke oorzaak | Waar je het ziet |
|---|---|---|
| Min of meer duidelijke sporen van water op de vloer of de muren | Mogelijk water dat binnendringt | Op muren of vloer, ook bij een toevallige infiltratie. De plek waar je het ziet, is niet altijd de plek waar het water binnenkomt |
| Water dat via de vloer komt, zeker in een kelder onder het grondwaterniveau | Mogelijk grondwater. Buildwise noemt het belangrijk te weten op welk niveau het grondwater tegenover de keldervloer staat | Keldervloer |
| Water dat na regen langs de wand komt | Mogelijk oppervlaktewater dat in de grond dringt langs de keldermuren | Wanden tegen de grond. Het risico hangt af van het terrein en de helling rond het gebouw |
| Geen druipsporen, wel donkere zones en uitbloeiingen | Mogelijk opstijgend grondvocht | Onderaan muren, ook binnenmuren |
| Natte wanden bij warm, vochtig weer | Mogelijk condensatie | Vooral in de zomer, op koude wanden |
Wat stuurt straks de prijs?
Wat stuurt de prijs van jouw afdichting?
Kies oorzaak, oppervlakte, muurtype en afwerking. Je ziet welke factoren bij jou meetellen en welke vragen je best stelt, zonder bedragen.
Wat betekent waterdicht eigenlijk?
Over betonnen kelders schrijft Buildwise in 2024 dat het niet volstaat om 'een (perfect) waterdichte kelder' te vragen: die omschrijving is te vaag en kan niet objectief gecontroleerd worden. Omdat beton onvermijdelijk scheurt, kan er ook bij een constructie in waterdicht beton nog water via de scheuren binnendringen.
Bij oudere kelders uit metselwerk is de grens er een van het grondwater. Staat er een permanente of toevallige grondwaterlaag boven het vloerniveau van de kelder, dan leidt dat volgens Buildwise (dossier 2/2009) bijna onvermijdelijk tot waterinfiltraties die moeilijk of zelfs niet definitief weg te werken zijn.
Spreek dus vooraf af wat je verwacht en wat de kelder moet worden. Het gebruik van de ruimte bepaalt volgens Buildwise welke actie nodig is.
Benieuwd naar de meest waarschijnlijke oorzaak bij jou?
Welke technieken zijn er?
Een overzicht van de ingrepen die Buildwise beschrijft in zijn dossier 2/2009 over kelderrenovatie, doorgaans voor oudere kelders uit metselwerk. Injectie in de hele muur en saneerpleister beschrijft Buildwise bij opstijgend grondvocht, niet bij waterinfiltraties.
| Techniek | Wanneer ze past | Wat ze oplost en wat niet |
|---|---|---|
| Afdichting langs buiten: grond weg, membraan tegen de muur, eventueel drainering | Als de buitenzijde toegankelijk is | Vermijdt het rechtstreekse contact tussen grond en muur en gaat de diffusie van vocht naar binnen tegen. Kan aangevuld worden met een injectie aan de voet van de keldermuren |
| Injectie van holten en scheuren met een dunne mortel of een hars dat opzwelt bij contact met vocht | Langs binnen, bij opgehoopt oppervlaktewater, als eerste stap wanneer werken van buitenaf niet mogelijk zijn | Dicht holten en scheuren. Daarna volgen een dekvloer en een ononderbroken waterdichte bepleistering over alle betrokken vloeren en muren |
| Waterdichte bepleistering: een laag op basis van cement of hars (bv. epoxy) op de muur die het vochttransport tegenhoudt | Langs binnen, als de buitenzijde niet toegankelijk is, op een ondergrond in goede staat | Kristallisatie van zouten tussen pleister en metselwerk is volgens Buildwise nooit uit te sluiten, en het loskomen van de bepleistering kan niet vermeden worden |
| Binnenbekuiping: een doorlopende afdichting over vloer en muren (stijf of soepel) | Buildwise noemt een stijve bekuiping als het grondwater boven de vloer staat | De doeltreffendheid is dan volgens Buildwise eerder beperkt, omdat de bepleistering moeilijk ononderbroken te houden is bij dwarsmuren en trappen. Een soepele binnenbekuiping houdt in die situatie volgens Buildwise geen vocht via de vloer tegen, en ook geen opstijgend grondvocht in de muren |
| Injectie in de hele muur met een waterafstotende oplossing | Mogelijk, maar meestal verkiest men een waterdichte bepleistering | Vraagt veel product en is zeer delicaat en arbeidsintensief. Zo'n muur biedt volgens Buildwise geen bescherming tegen waterinfiltraties onder druk |
| Saneerpleister: een poreuze pleister die het drogen naar de pleister verlegt | Vooral in geklasseerde gebouwen, niet bij hygroscopische zouten | Houdt het oppervlak droog en vrij van uitbloeiingen, maar blokkeert vocht of zouten niet. De doeltreffendheid is per definitie beperkt in de tijd |
De meeste systemen die Buildwise bij metselwerk tegen de grond noemt, vragen een afwerking die min of meer waterdampdicht is. Daardoor is er een grote kans dat die muren vochtiger worden. Dat zou normaal geen probleem mogen zijn voor de duurzaamheid van het metselwerk, maar het kan het stijgvocht boven de vloer licht accentueren. Buildwise raadt daarom aan de ingreep te vervolledigen met een behandeling tegen opstijgend grondvocht.
En de vloer en de barsten?
Hoe maak je de vloer en barsten dicht?
De keldervloer
Tegen opstijgend grondvocht in metselwerk kan een vochtmembraan op vloerniveau, bijvoorbeeld een polyethyleenfolie, de nieuwe dekvloer en afwerkingen beschermen. Bij opgehoopt oppervlaktewater in oudere kelders uit metselwerk beschrijft Buildwise (dossier 2/2009), als werken van buitenaf niet mogelijk zijn, een dekvloer en een ononderbroken waterdichte bepleistering over alle betrokken vloeren en muren. Bij een hardnekkige infiltratie door opgehoopt oppervlaktewater noemt Buildwise (dossier 2/2009) een binnengoot langs de muren, die via een zinkput en eventueel een dompelpomp op de riolering aangesloten wordt. Voor grondwater beschrijft het dossier die goot niet. Meer daarover lees je bij drainage en pompen in de kelder.
Over een afwerking met epoxy op de keldervloer schreven we een aparte gids.
Barsten
Buildwise raadt aan om bij duidelijke barsten eerst de oorzaak op te sporen en hun evolutie in de tijd te controleren. Gewoonlijk hebben ze een eerder onschuldig karakter. Bij barsten die lijken te groeien kan een nonius, een klein meetlatje dat aan weerszijden van de barst gekleefd wordt, de beweging tonen. Op basis daarvan kan beslist worden welk type ingreep nodig is en hoe dringend die is.
Bij kelders uit ter plaatse gestort beton met dichtheidsklasse 0, waar een beperkt lekdebiet is toegestaan, moeten scheuren volgens Buildwise geïnjecteerd worden als er bij bredere scheurtjes gronddeeltjes mee binnenkomen die de stabiliteit van aanliggende constructies kunnen beïnvloeden.
Heb je ook drainage of een pomp nodig?
Soms wel, samen met een membraan tegen de muur. Bij kelders op geringe diepte, ongeveer 3 meter onder het maaiveld, kan je volgens Buildwise een drainagesysteem aanbrengen om tijdelijke waterdruk door in de grond gedrongen oppervlaktewater te voorkomen. Er mag volgens Buildwise geen drainering voorzien worden in de grondwaterspiegel zonder een bijzondere studie, en permanente grondwaterdrainage is volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (2018) niet toegestaan, behalve bij renovatie als aangetoond wordt dat de kelder niet volledig waterdicht gemaakt kan worden: dan kan ze als oplossing overwogen worden.
Heb je te maken met grondwater, lees dan eerst onze gids over grondwater in de kelder.
Wat kan je zelf?
Wat kan je zelf doen?
Kijk eerst rond het huis. Het risico dat oppervlaktewater zich ophoopt tegen de muren hangt volgens Buildwise af van de aard van het terrein en de helling rond het gebouw. Noteer ook waar en wanneer het water binnenkomt, en of het terugkomt.
Breng je zelf een waterdichte bepleistering aan op metselwerk, hou dan rekening met wat Buildwise daarvoor als voorwaarde noemt: de ondergrond moet in goede staat zijn, anders zijn hechting en duurzaamheid niet verzekerd. Volg ook de technische fiche van het product.
Moet de kelder een woonruimte worden, dan zullen de werken volgens Buildwise heel wat complexer zijn en gekwalificeerd personeel vereisen.
Volg altijd de veiligheidsinstructies van de fabrikant, zeker bij schimmelreinigers, injectieproducten en epoxy. Productvermeldingen zijn geen garantie op geschiktheid voor jouw situatie.
Wat bepaalt de kostprijs?
Een bedrag zonder diagnose ter plaatse zegt niets, daarom vind je hier enkel wat de prijs stuurt en wat je kan vragen.
- 01Oppervlakte
- Een afdichting langs binnen moet ononderbroken doorlopen over alle betrokken vloeren en muren.Vraag aan een vochtbestrijder: Hoeveel vierkante meter vloer en muur rekent u, en waar stopt de afdichting?
- 02De techniek
- Een injectie in de hele muur vraagt volgens Buildwise een grote hoeveelheid product en is arbeidsintensief. Een bekuiping of binnengoot is een ander werk.Vraag aan een vochtbestrijder: Waarom kiest u voor deze techniek, en wat zijn de alternatieven?
- 03Bereikbaarheid
- Langs buiten moet de grond tegen de muren weg. Aangrenzende gebouwen kunnen dat onmogelijk maken.Vraag aan een vochtbestrijder: Wat moet er opengemaakt worden, en wie herstelt dat achteraf?
- 04Afwerking
- Bij waterinfiltraties zijn vochtgevoelige binnenafwerkingen af te raden, en bepaalde afwerkingen moeten opnieuw geplaatst worden.Vraag aan een vochtbestrijder: Welke afwerking is inbegrepen, en welke raadt u af?
Meer over de prijs lees je bij de kostenfactoren van vochtbestrijding. Op onze pagina over premies voor vochtbestrijding vind je de officiële bron. Mijn VerbouwPremie kent een categorie voorbereidingswerken voor isolatie, waaronder de behandeling van ondergrondse muren tegen insijpelend vocht, zoals binnenbekuiping in waterdichte bepleisteringen en waterdichte coatings. Vochtwerende cementering is daarvan uitgesloten, ook als een aannemer ze uitvoert. Ook doe-het-zelf is uitgesloten: de werken moet je laten uitvoeren door een aannemer. Bedragen en voorwaarden hangen af van je situatie en wijzigen geregeld. Controleer ze in Mijn VerbouwPremie op vlaanderen.be.
Veelgestelde vragen over een kelder waterdicht maken
Wat kost het om een kelder waterdicht te maken?
De oorzaak, de techniek, de oppervlakte en de afwerking bepalen de prijs. Volgens Buildwise (dossier 2/2009) zijn de ingreep en de kosten sterk afhankelijk van het eindgebruik en het gewenste comfort. Een bedrag noemen we hier niet: een prijs op maat vraagt eerst een diagnose ter plaatse.
Kan je zelf je kelder waterdicht maken?
Voor een klein deel. Je kan de oorzaak in kaart brengen, de omgeving van de kelder bekijken en de technische fiche van een product volgen. Een waterdichte bepleistering op metselwerk vraagt volgens Buildwise een ondergrond in goede staat. Kristallisatie van zouten achter die bepleistering is nooit uit te sluiten, en het loskomen ervan kan niet vermeden worden. Bij oudere kelders uit metselwerk met grondwater boven de vloer is ook de doeltreffendheid van een binnenafdichting volgens Buildwise eerder beperkt.
Hoe kan ik de binnenzijde van mijn kelder afdichten?
Bij oudere kelders uit metselwerk worden volgens Buildwise (dossier 2/2009) bij opgehoopt oppervlaktewater de holten en scheuren eerst afgedicht met een dunne mortel of een hars die opzwelt bij contact met vocht. Daarna volgen een dekvloer en een ononderbroken waterdichte bepleistering over alle betrokken vloeren en muren. Dat gebeurt wanneer werken van buitenaf niet mogelijk zijn. De ondergrond moet in goede staat zijn, en bij grondwater boven de vloer blijft de doeltreffendheid eerder beperkt. Voor recentere kelders uit gewapend beton verwijst dat dossier naar een ander artikel.
Hoe maak je een keldervloer waterdicht?
Bij opgehoopt oppervlaktewater in oudere kelders uit metselwerk beschrijft Buildwise (dossier 2/2009), als werken van buitenaf niet mogelijk zijn, een dekvloer en een ononderbroken waterdichte bepleistering over alle betrokken vloeren en muren. Tegen opstijgend grondvocht in metselwerk noemt Buildwise een vochtmembraan ter hoogte van de vloer, dat de nieuwe dekvloer en afwerkingen beschermt. Dat de vloer daarmee waterdicht wordt, schrijft Buildwise niet. Staat het grondwater bij zo'n kelder boven de vloer, dan is de doeltreffendheid van een binnenafdichting eerder beperkt.
Hoe kan ik een barst in mijn kelder dichten?
Bij duidelijke barsten in keldermuren is volgens Buildwise voorzichtigheid geboden: spoor de oorzaak op en controleer de evolutie. Gewoonlijk zijn ze eerder onschuldig. Bij oudere kelders uit metselwerk en opgehoopt oppervlaktewater kunnen holten en scheuren langs binnen afgedicht worden door ze te injecteren met een dunne mortel of een hars die opzwelt bij contact met vocht, als eerste stap wanneer werken van buitenaf niet mogelijk zijn.
Hoe krijg je beton waterdicht?
Volgens Buildwise (2024) betekent een constructie in waterdicht beton niet dat de constructie waterdicht is, omdat beton onvermijdelijk scheurt. Bij de bouw van een betonnen kelder moet de bouwheer volgens Buildwise vooraf een vloeistofdichtheidsklasse vastleggen. Een afdichting aan de buitenzijde van de kelderwanden alleen is onvoldoende voor waterdichtheidsklasse 3: daarvoor is doorgaans een volledige soepele bekuiping vereist, waarbij zowel de kelderwanden als de funderingsplaat in een waterdicht membraan ingepakt worden.
Zo maakten we deze gids
We toetsten deze gids aan het Buildwise-dossier over kelderrenovatie (WTCB-Dossiers 2/2009), andere publicaties van Buildwise over kelders, de Woningkwaliteitswijzer, de Waterwegwijzer van de Vlaamse Milieumaatschappij en Mijn VerbouwPremie.
- WTCB-Dossiers nr. 2/2009 (Buildwise): renovatie van kelders Technieken voor kelders uit metselwerk, grenzen en voorwaarden.
- Buildwise Magazine maart-april 2024: condensatie in kelders en dichtheid van betonnen kelders Wat waterdicht betekent bij betonnen kelders.
- Buildwise: waterdichtheidsklasse 3 behalen in kelders Een afdichting aan de buitenzijde en waterdichtheidsklasse 3.
- Buildwise, bouwdetail 1185: drainering ter hoogte van de kelders Drainage en de grens bij grondwater.
- Vlaamse Milieumaatschappij (2018): Waterwegwijzer bouwen en verbouwen Verbod op permanente grondwaterdrainage.
- Buildwise, bouwdetail 1175: opvang en afvoer van infiltrerend water Scheuren en gronddeeltjes bij kelders uit ter plaatse gestort beton met dichtheidsklasse 0.
- Buildwise: vochtproblemen in muren en kelders Gebruik van de ruimte bepaalt de actie.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: minimale vereisten vochtvrije woning Doorslaand vocht en dichtingslagen tegen ondergrondse muren.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: een vochtvrije woning Combinatie van oorzaken, en waarom probleem en oorzaak niet altijd op dezelfde plek zitten.
- Vlaanderen.be: Mijn VerbouwPremie voor voorbereidingswerken voor isolatie Welke werken in aanmerking komen binnen voorbereidingswerken voor isolatie.
Volgende stap
Wil je zekerheid over wat er bij jou speelt?
Gratis en vrijblijvend
Hoe hoog het grondwater staat en wat dat voor je kelder betekent.