Op deze pagina
- Herken je dit?
- Schimmel, zwam of iets anders?
- Wanneer wordt hout kwetsbaar?
- Waar komt het vocht bij dat hout vandaan?
- Reinigen, vervangen of laten onderzoeken?
- Wat kan je zelf doen?
- Wanneer zelf behandelen niet volstaat
- Hoe bescherm je hout tegen vocht?
- Wat bepaalt de kostprijs?
- Veelgestelde vragen over schimmel op hout
- Bronnen
Herken je dit?
Op hout kan schimmel zitten, die op ruw of poreus hout ook in het materiaal dringt, of een houtrotschimmel (een zwam) die het hout zelf aantast. Voor schimmel op de wanden eromheen lees je de aanpak bij schimmel in muren verwijderen.
Zwammen komen volgens de Woningkwaliteitswijzer vooral voor in (een combinatie van) hout en metselwerk, na langdurige insijpeling van water, en ze kunnen veel schade aanrichten. Zwamaantasting kan je volgens die bron zien, ruiken en voelen: kleurverandering en vlekken op constructie-elementen, muren, pleisterwerk of behang, een muffe paddenstoelengeur, loskomende verf, en zwamdraden of vruchtlichamen.
Waar ligt de grens tussen een vlek en een aantasting?
Schimmel, zwam of iets anders?
Deze kenmerken komen uit de bronnen. Welke zwam het is, laat je volgens de Woningkwaliteitswijzer onderzoeken door een laboratorium.
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Waar je het ziet |
|---|---|---|
| Schimmel op een massief houten meubel | Schimmel | Meubels, vaak wanneer ze te dicht bij een vochtige muur staan |
| Sterk beschimmelde of door vocht opgezwollen spaanplaat | Schimmel die diep in het materiaal zit | Kastpanelen en andere meubels |
| Zwamdraden, vruchtlichamen of een muffe paddenstoelengeur | Mogelijk een zwam | Hout en metselwerk, na langdurige insijpeling van water |
| Bruinverkleuring van hout | Mogelijk bruinrot, zoals huiszwam of bruine kelderzwam | De kelderzwam komt volgens het RIVM vooral voor in kelders, keukens en doucheruimten |
| Vlieggaten van 3 à 5 mm | Geen schimmel, maar mogelijk de huisboktor, een insect | Meestal enkel in het zachtere hout |
Wanneer wordt hout kwetsbaar?
Hout met een vochtgehalte van meer dan 20% loopt volgens Buildwise risico op biologische aantasting door zwammen. Het hout verzwakt dan en de mechanische sterkte vermindert, wat een houten element uiteindelijk onbruikbaar kan maken. Bij platen op houtbasis kan er volgens dezelfde gids over houtbouw zelfs met lagere vochtgehaltes al schade ontstaan.
Leefmilieu Brussel schreef in 2009 dat houtaantastende zwammen zich enkel ontwikkelen in houten bouwdelen die een voldoende lange tijd een hoog vochtgehalte gekend hebben. In droge omstandigheden, bij voldoende verluchting of waar het hout steeds weer kan drogen, zullen houtzwammen normaal niet voorkomen.
In een kelder vragen de zones waar houten vloerbalken in het metselwerk zijn ingewerkt volgens Buildwise om een zorgvuldig onderzoek.
Welke oorzaak is bij dat hout het meest waarschijnlijk?
Reinigen, vervangen of laten onderzoeken?
De bronnen zeggen niet overal hetzelfde over hout. Departement Zorg spreekt over massief houten meubels. Het RIVM spreekt over hout als ruw en poreus materiaal en over aantasting in een woning. Kijk dus goed om welk hout het gaat.
| Situatie | Wat de bron aanraadt | Zelf of vakman |
|---|---|---|
| Massief houten meubel | De schimmel is gemakkelijk te verwijderen (Departement Zorg). | Zelf, met de gewone voorzorgen. |
| Paneel of spaanplaat waar de schimmel diep in zit | Verwijder de aangetaste delen van het meubelstuk (Departement Zorg). | Zelf, als het om een meubel gaat. |
| Ruw of poreus hout | De schimmeldraden dringen in het materiaal, en de schimmels kunnen dan alleen weg door de beschimmelde delen te verwijderen (RIVM, 2015). | Bij hout in de constructie: een vakman. |
| Aangetast hout in een woning | Wordt in het algemeen vervangen, met een marge van in ieder geval een meter rondom het zichtbaar aangetaste hout, omdat de schimmel zich meestal al verder heeft verspreid (RIVM, 2012). | Een vakman. |
| Zwam in hout of metselwerk | Laat een laboratorium een staaltje onderzoeken en behandel in functie van de aard van de zwam. Het hout moet meestal worden vervangen, het metselwerk kan in de meeste gevallen behandeld worden (Woningkwaliteitswijzer). | Een gespecialiseerd bedrijf, want er worden chemische producten gebruikt. |
| Dragend hout, zoals een latei of kolom | Gebreken kunnen scheuren in het omringende metselwerk veroorzaken. Wacht dan beter niet te lang (Woningkwaliteitswijzer). | Een vakman. |
Volg altijd de veiligheidsinstructies van de fabrikant, zeker bij schimmelreinigers, injectieproducten en epoxy. Productvermeldingen zijn geen garantie op geschiktheid voor jouw situatie.
Wat kan je zelf doen?
Bij schimmel op een massief houten meubel of op een kastpaneel kan je zelf aan de slag. Verlucht de ruimte via de ramen, hou de binnendeuren dicht en bescherm jezelf met handschoenen en een mondmasker. Maak het meubel schoon met een vochtige doek. Zit de schimmel diep in het materiaal, verwijder dan de aangetaste delen. Reinigingsmiddelen en wat je ervan mag verwachten, staan bij schimmelproducten en reinigers.
Voor wie ademhalingsklachten heeft of allergisch is voor schimmel, is dit volgens Departement Zorg geen klus om zelf te doen. Zwangere vrouwen en kinderen houden zich er ook beter buiten.
Werk het meubel pas verder af als het droog is. Zolang het materiaal niet droog is, kan de schimmel volgens Departement Zorg blijven terugkeren. Bij zwamdraden of vruchtlichamen hoort een andere aanpak: laat een laboratorium een staaltje onderzoeken en laat de behandeling over aan een gespecialiseerd bedrijf. Zwamdraden en vruchtlichamen horen volgens de Woningkwaliteitswijzer op het containerpark, omdat de zwam opnieuw kan beginnen groeien als je ze in huis houdt. Ook hier geldt: wie ademhalingsklachten heeft of allergisch is voor schimmel, verwijdert ze niet zelf, en zwangere vrouwen of kinderen doen dat beter niet.
Deze informatie vervangt geen medisch advies. Heb je klachten, raadpleeg dan je huisarts.
Hoe bescherm je hout tegen vocht?
De Woningkwaliteitswijzer geeft vier concrete tips. Gebruik buiten steeds voorbehandeld hout. Dat is meestal te herkennen aan een groenachtige of oranje tint, maar de behandeling kan ook kleurloos zijn, dus vraag het behandelingsattest op. Onderhoud hout regelmatig door het te vernissen, te beitsen of te verven. Dek hout niet af met niet-ademende materialen zoals PVC. En zorg voor een goede ventilatie van de woning, ook in de kelder en op de zolder.
In een woonkamer of slaapkamer blijft de aanpak dezelfde als bij andere schimmel: voldoende verse lucht en meubels niet helemaal tegen de muur.
En wat kost dat?
Wat bepaalt de kostprijs?
We zetten hier geen bedrag, omdat dat afhangt van wat een onderzoek van het hout uitwijst.
- 01De aard van de aantasting
- Een zwam vraagt een behandeling door een gespecialiseerd bedrijf, en bij kelderzwam is volgens het RIVM ook chemische bestrijding nodig.Vraag aan een vochtbestrijder: Hoe weet u om welke zwam het gaat, en is er een labo-onderzoek voorzien?
- 02Hoeveel hout vervangen moet worden
- Het RIVM rekent met een marge van in ieder geval een meter rondom het zichtbaar aangetaste hout.Vraag aan een vochtbestrijder: Hoeveel hout wilt u vervangen, en op basis waarvan?
- 03De oorzaak van het vocht
- Zwammen ontstaan volgens de Woningkwaliteitswijzer vooral na langdurige insijpeling van water.Vraag aan een vochtbestrijder: Waar komt het vocht vandaan, en hoe wordt dat opgelost?
Welke factoren zo'n prijs bepalen, lees je bij de kosten van vochtbestrijding.
Veelgestelde vragen over schimmel op hout
Hoe kan ik oranje schimmel op hout verwijderen?
Over oranje schimmel op hout vonden we geen officiële bron. Op buitenhout kan een oranje tint volgens de Woningkwaliteitswijzer ook van een houtbehandeling komen. Is het schimmel op een massief houten meubel, dan kan je die volgens Departement Zorg meestal gemakkelijk verwijderen, tenzij je ademhalingsklachten of een schimmelallergie hebt. Zwangere vrouwen of kinderen doen het ook beter niet zelf. Twijfel je, laat dan het hout onderzoeken.
Kan ik schimmel op hout verwijderen met een stoomreiniger?
Stoomreinigers vinden we in onze bronnen niet terug. Buildwise raadt apparatuur onder druk wel af. Departement Zorg werkt op meubels met een vochtige doek, dus dat is de aanpak die we aanhouden.
Kun je zwarte schimmel op hout zelf verwijderen?
Op een massief houten meubel gaat dat volgens Departement Zorg meestal gemakkelijk, en die bron maakt geen onderscheid per kleur. Wie ademhalingsklachten of een schimmelallergie heeft, doet dat niet zelf, en voor zwangere vrouwen of kinderen geldt: beter niet.
Wat is beter tegen schimmel op hout, azijn of soda?
Daarover vonden we geen officiële bron voor hout. Departement Zorg werkt bij meubels met een vochtige doek. De RIVM-folder van 2015 noemt soda opgelost in heet water voor gladde oppervlakken, en zegt dat schimmeldraden in ruw of poreus hout in het materiaal dringen.
Is schimmel op hout hetzelfde als een zwam?
Niet altijd. Op een massief houten meubel kan je schimmel volgens Departement Zorg meestal gemakkelijk verwijderen. Een zwam tast het hout zelf aan en kan volgens de Woningkwaliteitswijzer veel schade aanrichten. Bij zwamdraden, vruchtlichamen of een muffe paddenstoelengeur laat je een laboratorium een staaltje van het hout onderzoeken.
Zo maakten we deze gids
We hielden de adviezen van Departement Zorg, de Woningkwaliteitswijzer, Buildwise, Leefmilieu Brussel en het RIVM naast elkaar. Bij hout zeggen we over welk materiaal elke bron gaat.
- Departement Zorg, infofiche: Weg met schimmel Meubels, massief hout, spaanplaat.
- Departement Zorg: vocht en schimmel Wie niet zelf verwijdert.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: biologische gebreken Zwammen, laboratorium, voorbehandeld hout en onderhoud.
- Buildwise: Kennis van hout is goud, praktische gids over houtbouw Vochtgehalte boven 20% en platen op houtbasis.
- Leefmilieu Brussel, infofiche CSS 01 (2009): vochtproblemen in huis Houtaantastende zwammen en droge omstandigheden.
- Leefmilieu Brussel: Schimmels in vochtige woningen Meubilair tegen een vochtige muur.
- RIVM, GGD-richtlijn medische milieukunde (2012): schimmel- en vochtproblemen in woningen Huiszwam, kelderzwam, vervanging van hout.
- RIVM, folder (2015): schimmel- en vochtproblemen in woningen Ruwe en poreuze oppervlakken, soda.
- WTCB-Dossiers nr. 2/2009 (Buildwise): renovatie van kelders Houten vloerbalken in kelders.
- Buildwise (WTCB), Contact 2015/2: Schimmelsanering in woningen Apparatuur onder druk.
Volgende stap
Wil je zekerheid over wat er bij jou speelt?
Gratis en vrijblijvend