Op deze pagina
- De gidsen over opstijgend vocht
- Herken je dit?
- Is het opstijgend vocht of iets anders?
- Waarom trekt het vocht omhoog?
- Twijfel je of het opstijgend vocht is?
- Welke behandeling past bij opstijgend vocht?
- Wat kan je zelf doen?
- Wanneer zelf behandelen niet volstaat
- Hoe lang duurt het voor de muur droog is?
- Wat bepaalt de kostprijs?
- Veelgestelde vragen over opstijgend vocht
- Bronnen
De gidsen over opstijgend vocht
- Muren injecteren tegen vochtHoe een injectie gebeurt, wanneer ze past en wat er daarna nog moet gebeuren.
- Opstijgend vocht zelf behandelenWat je zelf kan nakijken en waar zelf behandelen ophoudt.
- Rectavit DryStone GelWat de fabrikant over dit product zegt en waar je op let voor je het koopt.
Herken je dit?
Buildwise, het technisch centrum van de Belgische bouw, beschrijft het zo: een donkere, doorlopende vlek die vanaf de bodem over de muur loopt tot op een hoogte van 1 à 1,5 meter en naar boven toe steeds lichter wordt. Zo'n vlek duidt vaak op opstijgend vocht.
Vaak komen er zouten mee omhoog, vooral bij oud metselwerk. Die kunnen een poederige afzetting geven en verf doen afschilferen. Ook loskomende pleister hoort bij de schade die vocht kan veroorzaken. De Vlaamse Woningkwaliteitswijzer wijst erop dat grondvocht kan opstijgen in alle muurvoeten die in aanraking zijn met volle grond, dus ook in binnenmuren als de woning niet onderkelderd is.
Maar is die vlek wel opstijgend vocht?
Is het opstijgend vocht of iets anders?
De oorzaken van vocht in een muur kunnen zeer divers zijn. Deze tekens helpen je op weg, maar ze bewijzen niets.
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Waar je het ziet |
|---|---|---|
| Een donkere, doorlopende vlek vanaf de bodem, naar boven toe lichter | Opstijgend vocht | Onderaan muren die in contact staan met de grond |
| Een natte plek die met regen samenhangt | Doorslaand vocht | Vooral gevels die sterk blootstaan aan slagregen, op het westen of het zuiden |
| Vocht of schimmel in hoeken en aan de zijkant van ramen | Condensatie | Koudebruggen, en vooral de binnenzijde van buitenmuren op het noorden en het oosten |
| Een grote vlek met een onregelmatige vorm | Mogelijk zouten in het metselwerk | Ook op muren die al behandeld zijn tegen opstijgend vocht |
Waar komt dat vocht dan vandaan?
Waarom trekt het vocht omhoog?
Metselwerk dat water opzuigt, bevat een netwerk van microkanaaltjes: poriën met een diameter van ongeveer een duizendste millimeter. Daar beweegt water doorheen door capillariteit. Staat zo'n muur in contact met vochtige grond en is ze daartegen onvoldoende beschermd, dan kan het vocht omhoogtrekken.
Daarom zijn oudere woningen het vaakst getroffen. Gebouwen van vóór 1945, volgens Buildwise in 2016 meer dan een derde van de gebouwen in België, hebben doorgaans geen spouwmuur en geen vochtscherm aan de muurvoet. Vocht komt soms ook voor in recentere gebouwen.
Ligt de grond buiten hoger dan de vloer binnen, dan kan water ook zijdelings de muur in. Dat vraagt volgens Buildwise bijkomende maatregelen tussen het injectieniveau en de vloer binnen.
Wil je eerst weten welke oorzaak het meest waarschijnlijk is?
Welke behandeling past bij opstijgend vocht?
Voor een actief vochtprobleem moet de oorzaak weg. Zouten vragen iets anders. Zijn beide aanwezig, dan combineer je de maatregelen.
| Techniek | Wanneer ze past | Wat ze oplost en wat niet |
|---|---|---|
| Muren injecteren | De meest gebruikelijke methode bij opstijgend vocht in metselwerk | Vormt een barrière tegen opstijgend vocht. Haalt geen zouten uit de muur. |
| Waterkerend membraan | Als mechanische barrière, in plaats van een injectie | Stopt het opstijgende vocht. Ook hier blijven zouten die al in de muur zitten een apart probleem. |
| Verticale barrière | Bij zijdelingse infiltratie via de muurvoeten | Bedoeld tegen zijdelingse infiltratie. Tegen opstijgend vocht noemt Buildwise een injectie of een membraan. |
| Voorzetwand of pleister op een noppenmembraan | Bij hygroscopische zouten in de muur, zouten die vocht uit de lucht opnemen | Ontkoppelt de binnenafwerking van de ondergrond. Neemt een actief vochtprobleem niet weg. |
Over zouten heen schilderen is volgens Buildwise als een pleister op een houten been: het zout blijft werken en de vochtvlek komt vroeg of laat terug.
En wat kan je zelf doen?
Wat kan je zelf doen?
Kijk eerst of de vlek past bij het beeld van opstijgend vocht en noteer tot waar ze komt. Kijk ook of er geen andere bron is, zoals een lekkende leiding of een kapotte dakgoot.
Vertrouw niet blind op een elektrische vochtmeter: de meting wordt sterk beïnvloed door zouten in de muur. Meer daarover lees je bij vocht in muren meten.
Er bestaan injectieproducten voor wie het zelf wil proberen. Wat daarbij komt kijken, lees je in onze gids over opstijgend vocht zelf behandelen.
Volg altijd de veiligheidsinstructies van de fabrikant, zeker bij schimmelreinigers, injectieproducten en epoxy. Productvermeldingen zijn geen garantie op geschiktheid voor jouw situatie.
Hoe lang duurt het voor de muur droog is?
Een injectie werkt niet van de ene dag op de andere. Het eindresultaat kan volgens Buildwise drie tot zes maanden of zelfs langer op zich laten wachten. De volledige droging van een muur kan enkele maanden tot, bij zeer dikke muren, enkele jaren duren. Zorg in die periode dat de ruimtes voldoende geventileerd en verwarmd worden.
Werk pas af als de muur droog genoeg is, anders sluit je het vocht in. Buildwise raadt aan het vochtgehalte eerst te controleren, met een carbidemeting of een weging van proefstukken, want een elektrische vochtmeter is daarvoor niet geschikt. Is het hoger dan 4 massapercent, dan moet de muur nog verder drogen.
Zelfs na een behandeling kunnen er vochtvlekken zichtbaar blijven. Dat ligt niet noodzakelijk aan de uitvoering. Dat kan komen door zouten in het metselwerk: die nemen vocht uit de lucht op en injecties halen ze niet weg uit de muur.
Wat betekent dat voor de prijs?
Wat bepaalt de kostprijs?
We noemen geen bedragen, want een prijs op maat kan pas na een diagnose ter plaatse. Deze factoren kan je wel vergelijken.
- 01Het product
- De kostprijs van een injectie hangt volgens Buildwise in grote mate af van het product. Buildwise raadt aan niet te besparen op kwaliteit en te kiezen voor een product met goede referenties, zoals een technische goedkeuring van de BUtgb, de Belgische Unie voor de technische goedkeuring in de bouw.Vraag aan een vochtbestrijder: Welk product gebruikt u, en heeft het een technische goedkeuring?
- 02Lengte en dikte van de muur
- Volgens Buildwise komen boorgaten om de 10 tot 12 centimeter, naargelang het product en de voorschriften van de fabrikant, en zijn ze ongeveer 5 centimeter minder diep dan de muur dik is. Lengte en dikte bepalen dus het werk.Vraag aan een vochtbestrijder: Op hoeveel lopende meter en welke muurdikte is uw prijs gebaseerd?
- 03Pleister en afwerking
- Zijn er zouten, dan raadt Buildwise aan vochtige en beschadigde bepleistering eerst te verwijderen, en de muur moet drogen voor er opnieuw afgewerkt wordt.Vraag aan een vochtbestrijder: Zit het afkappen en opnieuw afwerken in uw prijs?
- 04Zouten
- Zitten er zouten in de muur, dan kan er een voorzetwand of noppenmembraan bij komen.Vraag aan een vochtbestrijder: Is er op zouten getest, en wat stelt u voor als ze aanwezig zijn?
Meer over de prijsfactoren lees je bij de kosten van vochtbestrijding, en op onze pagina over premies voor vochtbestrijding vind je de officiële bron. Een aanvraag per regio start je via vochtbestrijding per provincie.
Veelgestelde vragen over opstijgend vocht
Hoe weet je of je opstijgend vocht hebt?
Een donkere, doorlopende vlek die vanaf de bodem tot 1 à 1,5 meter hoog loopt en naar boven toe lichter wordt, duidt vaak op opstijgend vocht. Zekerheid geeft dat niet: een vlek op een muur kan ook andere oorzaken hebben, zoals zouten, regenwater of condensatie. Daarom is een diagnose ter plaatse nodig.
Wat is de oorzaak van opstijgend vocht?
Vocht uit de grond kan via de poriën van het metselwerk omhoogtrekken als de muur daartegen onvoldoende beschermd is. Het is een veel voorkomend probleem in gebouwen zonder capillaire barrière, een laag aan de voet van de muur die het vocht tegenhoudt. Gebouwen van vóór 1945 hebben doorgaans geen vochtscherm aan de muurvoet.
Wat als je opstijgend vocht niet behandelt?
Vocht kan volgens Buildwise leiden tot vlekken, corrosie, vervormingen, loskomende bepleistering en de groei van schimmels en bacteriën. Daarom is het belangrijk om het snel aan te pakken, te beginnen bij de oorzaak.
Wat kost injecteren tegen opstijgend vocht?
We noemen geen bedrag, want een prijs op maat kan pas na een diagnose ter plaatse. De kostprijs hangt volgens Buildwise in grote mate af van het product. Ook de lengte en dikte van de muur en de afwerking spelen mee.
Is er een premie voor vochtbestrijding?
Mijn VerbouwPremie kent een categorie voorbereidingswerken voor isolatie, waaronder de behandeling van muren tegen optrekkend vocht valt. Of jij in aanmerking komt, hangt onder meer af van je inkomenscategorie. Voor de premie moet je de werken laten uitvoeren door een aannemer. Bedragen en voorwaarden hangen af van je situatie en wijzigen geregeld. Controleer ze in Mijn VerbouwPremie op vlaanderen.be.
Blijft een injectie werken?
Volgens Buildwise blijft het injectieproduct zijn vochtwerende werking behouden, ook na enkele jaren. Onderzoek van Buildwise bevestigt de doeltreffendheid van de injectietechnieken die in België vaak toegepast worden, op voorwaarde dat je een goed product kiest en het correct uitvoert, maar een injectie met producten uit de siliconenfamilie kan in bepaalde gevallen toch ondoeltreffend zijn. Vlekken die later zichtbaar blijven, kunnen ook van zouten in de muur komen.
Zo maakten we deze gids
We toetsten deze gids aan de technische uitleg van Buildwise en de Woningkwaliteitswijzer van de Vlaamse overheid.
- Buildwise (WTCB), Digest 13: Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht Herkennen, injectie, droging en zouten.
- Buildwise (WTCB), Contact 2017/4: vergelijking van behandelingen tegen opstijgend grondvocht Wanneer een injectie doeltreffend is en wanneer niet.
- Buildwise, video: Vocht in de bouw, opstijgend vocht Gebouwen zonder capillaire barrière.
- Buildwise: op welk niveau injecteer je tegen opstijgend vocht? Waar geïnjecteerd wordt en zijdelingse infiltratie.
- Buildwise: bepleisteren na een injectie tegen opstijgend vocht Droogtijd en 4 massapercent.
- Buildwise: een elektrische vochtmeter gebruiken om de droging te controleren Elektrische vochtmeters en zouten.
- Buildwise: schade door hygroscopische zouten aan een binnenbepleistering Maatregelen tegen zouten.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: minimale vereisten vochtvrije woning Binnenmuren en doorslaand vocht.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: condenserend vocht vermijden Waar condensatie voorkomt.
- Vlaanderen.be: Mijn VerbouwPremie voor voorbereidingswerken voor isolatie De premiecategorie voor vochtbestrijding.
Volgende stap
Wil je zekerheid over wat er bij jou speelt?
Gratis en vrijblijvend
Hoe een injectie gebeurt en wat er daarna nog moet gebeuren.