Op deze pagina
- Herken je dit?
- Van waar komt het vocht in jouw muur?
- Twijfel je over de richting? Bekijk de meest waarschijnlijke oorzaak
- Hoe pak je het per richting aan?
- Wat speelt er per muurtype?
- Kan je een muur niet gewoon van binnen waterdicht maken?
- Wat kan je zelf doen?
- Wanneer zelf behandelen niet volstaat
- Wat bepaalt de kostprijs?
- Noteer van welke kant het komt
- Veelgestelde vragen over vochtbestrijding van de muur
- Bronnen
Herken je dit?
De muur is nat of verkleurd, maar je weet niet langs welke kant het water binnenkomt. In ons overzicht van vochtige muren lees je welke vlek bij welke oorzaak past. Hier kijken we vanuit de muur zelf: van waar komt het vocht, en wat betekent dat voor de aanpak?
De Woningkwaliteitswijzer van de Vlaamse overheid zegt het kort: vocht dringt binnen door barsten, breuken, scheuren, voegen of de poriën van het materiaal, en het kan gaan om regenwater of grondwater. Daar komt het vocht bij dat in huis zelf ontstaat. Vaak spelen die oorzaken samen.
Van waar komt het vocht bij jou?
Van waar komt het vocht in jouw muur?
Drie richtingen, elk met eigen tekens. Ze sluiten elkaar niet uit.
| Wat je ziet | Mogelijke oorzaak | Waar je het ziet |
|---|---|---|
| Vochtige muurvoet, witachtige zouten | Van onderuit: opstijgend vocht | Aan de voet van binnen- en buitenmuren |
| Nat, loskomend behang of pleisterwerk | Van buiten: doorslaand vocht | Binnenzijde van buitenmuren, vooral aan gevels op het westen of het zuiden die sterk blootgesteld zijn aan slagregen |
| Kringvormige vlekken | Van buiten of boven: insijpelend vocht | Via daken meestal aan plafonds, via ramen op vensterbanken |
| Schimmelgroei, nat losgekomen behang | Van binnen: condensatie | Koudebruggen, hoeken, achter kasten, badkamers en keukens |
Hoe pak je het per richting aan?
Vocht van onderuit
Bij opstijgend vocht ontbreekt de waterweringslaag aan de muurvoet of in de vloer, of werd ze slecht uitgevoerd, zegt de Woningkwaliteitswijzer. Tegen dat vocht noemt Buildwise, het technisch centrum van de Belgische bouw, een injectie of een membraan. Muren injecteren is de meest gebruikelijke methode, maar ze is enkel een oplossing als er effectief opstijgend grondvocht is.
Vocht van buiten
De natuurlijke neiging van metselwerk om water op te zuigen, samen met de winddruk, bevordert volgens Buildwise regenwaterinfiltraties. Bij massieve muren noemt Buildwise een goed onderhoud van de gevel, het ontwerp van de details, pleisterwerk, een waterwerende oppervlaktebehandeling en een gevelbekleding, elk met voordelen en beperkingen.
Over een gevel impregneren zijn de bronnen niet eensgezind. Buildwise schreef in 2017 dat de meeste hydrofobeermiddelen, waterafstotende producten, in de handel doeltreffend zijn, maar dat ze in bepaalde gevallen afgeraden kunnen zijn, met name bij scheuren breder dan 0,3 millimeter of zouten in het materiaal. De Woningkwaliteitswijzer noemt waterweringsproducten op de gevel vaak niet duurzaam en zegt dat ze de vochthuishouding in de woning verstoren. Volgens Buildwise lost een waterwerende behandeling niet miraculeus alle vochtproblemen op, maar kan ze in sommige gevallen de situatie verbeteren.
Bij insijpelend vocht maak je de plek waar het water binnendringt waterdicht. Kijk regelmatig aansluitingen, dakranden, dakgoten en regenpijpen na.
Vocht van binnen
Bij oppervlaktecondensatie zet waterdamp zich tegen koude muren om in water. Volgens de Woningkwaliteitswijzer moet je bij condensatie misschien (extra) isoleren of verwarmen. Ook ventileren helpt om vochtige lucht af te voeren, en je kan de vochtproductie verminderen. Meer daarover in onze gids over condensatie en condensvocht.
Maakt het uit wat voor muur het is?
Wat speelt er per muurtype?
Een andere muur vraagt een andere aanpak. Dit staat er in de bronnen die we raadpleegden.
| Muurtype | Waar het vocht kan binnenkomen | Wat de bronnen noemen |
|---|---|---|
| Massieve buitenmuur | Slagregen die door de gevel dringt. Bij gebouwen van vóór 1945 ontbreekt doorgaans ook een vochtscherm aan de muurvoet. | Onderhoud van de gevel, het ontwerp van de details, pleisterwerk, waterwerende behandeling of gevelbekleding, en bij opstijgend vocht een injectie of membraan |
| Binnenmuur op volle grond | De muurvoet: grondvocht kan ook in binnenmuren opstijgen als de woning niet onderkelderd is | Injectie of waterkerend membraan, na een grondige vochtdiagnose |
| Spouwmuur | Overbruggingen in de spouw kunnen vochtproblemen aan de muurvoet geven | Bij zulke problemen is een ingreep tegen opstijgend grondvocht volgens Buildwise geen oplossing |
| Keldermuur | Bij vochtige keldermuren is er vaak ook sprake van doorslaand vocht | Metselwerk in contact met de grond behandel je bij voorkeur van buitenaf, volgens WTCB-Dossiers nr. 2/2009. Lees onze gids over de vochtige kelder |
Ook hygroscopische zouten, zouten die vocht uit de lucht opnemen, kunnen vochtproblemen aan de muurvoet geven. Is er naast de zouten geen actief vochtprobleem, dan is een ingreep tegen opstijgend grondvocht volgens Buildwise geen oplossing. Zijn beide samen aanwezig, dan moeten de maatregelen volgens Buildwise gecombineerd worden: de vochtoorzaak wegnemen en de afwerking loskoppelen van de ondergrond.
Waarom niet gewoon de binnenkant dichtmaken?
Kan je een muur niet gewoon van binnen waterdicht maken?
Dat lost het probleem niet altijd op. Door betegeling kan het vocht in de muur volgens de Woningkwaliteitswijzer niet verdampen en hoger opstijgen. In een dossier over kelderrenovatie (WTCB-Dossiers nr. 2/2009) schreef Buildwise dat een min of meer waterdampdichte afwerking de vochtigheid van muren in contact met de grond kan doen toenemen, en het capillaire stijgvocht boven het vloerniveau lichtjes kan accentueren. Voor de duurzaamheid van het metselwerk zou dat volgens het dossier normaal geen probleem mogen zijn.
Een waterdichte bepleistering vereist volgens datzelfde dossier een ondergrond in goede staat. Het risico dat zouten kristalliseren tussen pleister en metselwerk is nooit uit te sluiten, en het loskomen van de pleister kan niet vermeden worden.
Bij een energiebesparende renovatie moet opstijgend grondvocht volgens Buildwise absoluut behandeld worden, want isoleren of luchtdicht maken terwijl het gebouw vochtig is, kan de situatie nog verergeren. Het wegnemen van vochtbronnen is bij energiebesparende renovaties dan ook een absolute prioriteit, schrijft Buildwise.
Wat kan je zelf doen?
Kijk de gemetselde buitenmuren regelmatig na op losse of ontbrekende voegen, en controleer dakranden, dakgoten en regenpijpen. Verlucht elke dag en verwarm voldoende. Wat je verder zelf kan doen, zetten we op een rij in onze gids over vochtige muren zelf behandelen.
Voor gevelbekleding, injecties of werken aan de muurvoet gaat het om een ander niveau van ingreep. De Woningkwaliteitswijzer zegt dat een expert oordeelt over de juiste oorzaak van doorslaand vocht, en dat er voor inspuiten en inslijpen een gespecialiseerd bedrijf aan te pas komt.
Wat bepaalt de kostprijs?
De richting van het vocht bepaalt de ingreep, en die bepaalt de prijs. Bedragen zijn er niet zonder de muur te kennen.
- 01De richting van het vocht
- Werk aan de muurvoet, aan de gevel of aan de binnenzijde zijn heel verschillende werven.Vraag aan een vochtbestrijder: Van waar komt het vocht volgens u, en wat heeft u gecontroleerd?
- 02De bereikbaarheid
- Bij metselwerk in contact met de grond gebeuren de werkzaamheden volgens Buildwise bij voorkeur van buitenaf. Is de buitenzijde niet toegankelijk, dan kan het ook langs binnen.Vraag aan een vochtbestrijder: Kunt u aan de buitenkant werken, en wat verandert dat aan uw voorstel?
- 03De gevel
- Bij scheuren breder dan 0,3 millimeter of zouten in het materiaal kan een waterwerende behandeling volgens Buildwise afgeraden zijn, en dan kan er ander werk nodig zijn.Vraag aan een vochtbestrijder: Is de gevel nagekeken op scheuren en zouten?
- 04De premie
- In de categorie voorbereidingswerken voor isolatie vermeldt Mijn VerbouwPremie de behandeling tegen optrekkend vocht. Die moet je laten uitvoeren door een aannemer, en of je in aanmerking komt, hangt af van je situatie. Het herstellen van voegwerk, het reinigen van de gevel en hydrofuge, een waterafstotende behandeling, staan in die categorie bij de werken die niet in aanmerking komen.Vraag aan een vochtbestrijder: Welke delen van uw offerte komen in aanmerking voor Mijn VerbouwPremie?
Meer over de prijs lees je bij de kosten van vochtbestrijding, en de officiële bron voor steun vind je bij de premies voor vochtbestrijding.
Veelgestelde vragen over vochtbestrijding van de muur
Hoe krijg je vochtplekken uit je muur?
Eerst moet de oorzaak weg, anders komt de plek terug. Bij zouten raadt Buildwise aan de vochtige en beschadigde pleister te verwijderen. Een nieuwe afwerking komt er pas als de muur droog genoeg is, en bij zouten best losgekoppeld van de ondergrond.
Wat zijn de kosten van vochtbestrijding van muren?
Die hangen af van de oorzaak, de techniek en de afwerking, en daarom geven we hier geen bedrag. Bij een injectie weegt het product volgens Buildwise zwaar door. Vraag per post wat er in de offerte zit.
Hoe krijg je het snelst vocht uit je huis?
Zorg elke dag voor verse lucht via ramen, ventilatieroosters en een ventilatiesysteem, en zeker bij koken, douchen en de was drogen. Dat helpt tegen vocht in de lucht. Vocht dat van buiten of uit de grond in de muur komt, vraagt een aanpak van die bron.
Hebben vochtvreters zin?
Buildwise beschrijft de eenvoudigste ontvochtigers als systemen met zout, die enkel in kleine ruimten en voor een geringe hoeveelheid vocht dienen. Werkt jouw vochtvreter met zo'n zout, dan geldt dat ook voor hem. Over luchtdrogers zegt een brochure van de Vlaamse overheid dat ze enkel het vochtgehalte in de lucht aanpakken en geen alternatief zijn voor ventilatie. Wat in de muur zelf zit, vraagt een aanpak van de bron. Lees meer bij onze gids over vochtvreters.
Zo maakten we deze gids
We zetten de bronnen van Buildwise en de Vlaamse overheid naast elkaar, ook waar ze niet hetzelfde zeggen.
- Buildwise, video: Vocht in de bouw, slagregen bij massieve muren Regeninfiltratie en maatregelen bij massieve muren.
- Buildwise (WTCB), Digest 13: Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht Opstijgend vocht en gebouwen van vóór 1945.
- Buildwise (WTCB), Contact 2017/4: vergelijking van behandelingen tegen opstijgend grondvocht Wanneer een injectie zin heeft, en het risico van luchtdicht maken.
- Buildwise (WTCB), Contact 2017/4: doeltreffendheid van hydrofobeermiddelen op gevelmetselwerk Hydrofobeermiddelen op gevels.
- Buildwise: vochtproblemen in muren en kelders Waterwerende behandelingen.
- Buildwise: schade door hygroscopische zouten aan een binnenbepleistering Verticale barrière en zouten.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: een vochtvrije woning Hoe vocht binnendringt.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: minimale vereisten vochtvrije woning Doorslaand en opstijgend vocht.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: opstijgend vocht vermijden Betegeling, injectie en gespecialiseerd bedrijf.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: doorslaand vocht vermijden Gevelbekleding, voegen en waterweringsproducten.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: insijpelend vocht vermijden Insijpelend vocht en wat je nakijkt.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: condenserend vocht vermijden Oppervlaktecondensatie.
- WTCB-Dossiers nr. 2/2009 (Buildwise): renovatie van kelders Kelders en dampdichte afwerking.
- Departement Zorg: vocht en schimmel Verse lucht.
- Vlaamse overheid, brochure (2015): Geniet van gezonde lucht Luchtdrogers.
- Vlaanderen.be: Mijn VerbouwPremie voor voorbereidingswerken voor isolatie Werken die in aanmerking komen.
Volgende stap
Wil je zekerheid over wat er bij jou speelt?
Gratis en vrijblijvend
De behandelingen naast elkaar, met wat ze wel en niet oplossen.