Muren injecteren tegen vocht: hoe het werkt, wanneer het zin heeft en wanneer niet

Een vochtige rand onderaan de muur, pleister die aan de voet loskomt, of een offerte waarin het woord injectie staat: dan wil je weten of die ingreep bij jouw muur past. Een injectie hoort bij één bepaald probleem, opstijgend vocht.

Buildwise, het technisch centrum van de Belgische bouw, schrijft dat een donkere en doorlopende vlek vanaf de bodem tot 1 à 1,5 meter hoog, die naar boven toe lichter wordt, vaak op opstijgend vocht duidt. De Woningkwaliteitswijzer van de Vlaamse overheid noemt onder meer een vochtige muurvoet tot maximaal ongeveer 1,20 meter, witachtige zouten en pleisterwerk dat enkel aan de muurvoet loskomt en hol klinkt als je erop klopt.

In Digest 13 uit 2016 schrijft Buildwise dat het product zijn vochtwerende werking behoudt, ook na enkele jaren, en dat injecties toen al meer dan een halve eeuw werden toegepast. Een jaar later bevestigde onderzoek van Buildwise, op historische gebouwen met dikke muren, de doeltreffendheid van injecties "op voorwaarde dat men opteert voor een goed product en dit correct uitvoert". Na de injectie daalde het vochtgehalte in het metselwerk gestaag.

Hetzelfde artikel zegt ook dat een injectie met producten uit de siliconenfamilie "in bepaalde gevallen toch ondoeltreffend" kan zijn. Dat is dan vaak te wijten aan veel organisch materiaal in de stelmortel, de mortel waarmee de stenen gemetseld zijn. Zulke mortels hebben een donker tot soms zwart uitzicht en een eerder kleverige consistentie.

Niet elk product levert bovendien hetzelfde resultaat. Buildwise benadrukt dat niet alle injectieproducten op basis van silaan of siloxaan sowieso doeltreffend zijn: dat hangt grotendeels af van de formulering en de samenstelling.

De Woningkwaliteitswijzer gaat ervan uit dat er bij het inspuiten van waterwerende producten een gespecialiseerd bedrijf aan te pas komt. Voor wie het toch zelf wil doen, bestaan er producten in de handel, zoals de injectiegel die we apart bespreken. Wat daarbij komt kijken, staat in onze gids over opstijgend vocht zelf behandelen.

Dit kan je in elk geval zelf nakijken:

• Is er geen andere bron, zoals een kapotte dakgoot of een lekkende leiding?
• Zit de schade aan één muur, of aan de meeste muren, binnen en buiten? Dat laatste noemt de Woningkwaliteitswijzer als iets dat op opstijgend grondvocht kan wijzen.
• Ligt de grond buiten hoger dan de vloer binnen? Dan zijn er tussen het injectieniveau en de vloer bijkomende maatregelen nodig tegen zijdelingse infiltratie.

In de categorie voorbereidingswerken voor isolatie vermeldt Mijn VerbouwPremie het injecteren van binnen- en buitenmuren tegen optrekkend vocht. Daarvoor moet een aannemer de werken uitvoeren: doe-het-zelf staat in die categorie bij wat niet in aanmerking komt. Of jij recht hebt op die premie, hangt onder meer af van je inkomenscategorie. Meer daarover lees je bij de premies voor vochtbestrijding.

Volgens Digest 13 (2016) kan het eindresultaat drie tot zes maanden of zelfs langer op zich laten wachten. De volledige droging kan enkele maanden duren, en bij zeer dikke muren zelfs enkele jaren. Om die droging goed te laten verlopen, moeten de ruimtes voldoende geventileerd en verwarmd worden.

Bepleister dus niet meteen. Buildwise beveelt aan het vochtgehalte te controleren voor er een nieuwe afwerking komt, en boven 4 massapercent moet de ondergrond nog verder drogen. Een elektrische vochtmeter is daarvoor niet geschikt: zouten beïnvloeden die sterk, waardoor een droge muur met veel zout aan het oppervlak toch hoge waarden kan tonen. Een meting met de carbidefles, nauwkeuriger maar moeilijker te gebruiken, of een weging van proefstukken is correcter. Wat er dan op de muur kan komen, lees je bij vochtige muren stucen.

Blijven er vlekken zichtbaar, dan ligt dat volgens Buildwise niet noodzakelijk aan de uitvoering. Vaak gaat opstijgend vocht samen met hygroscopische zouten, vooral bij oud metselwerk. Behandelingen zoals elektroforese of ontzoutingscompressen kunnen die zouten verwijderen, maar die noemt Buildwise erg duur. Over de zouten heen schilderen helpt volgens Buildwise niet, want de vochtvlek komt vroeg of laat terug. Daarom raadt Buildwise aan eerst de vochtige en beschadigde pleisterlagen te verwijderen en, als je daarmee akkoord gaat, de binnenmuur niet te schilderen of te bepleisteren. Een voorzetwand, bijvoorbeeld op een noppenmembraan, is een andere mogelijkheid.

Soms is na een geslaagde injectie ook een behandeling tegen achtergebleven zouten nodig, bijvoorbeeld een vochtbestendige bescherming die de migratie van zouten naar de nieuwe afwerking blokkeert.