Op deze pagina
- Herken je dit?
- Welke oorzaak past bij welk symptoom?
- Welke vijf vragen helpen je het vocht op te sporen?
- Heb je je antwoorden?
- Hoe spoor je een verborgen lek op?
- Kan een muur vochtig lijken terwijl een meting niets aangeeft?
- Wanneer zelf behandelen niet volstaat
- Wat doe je als je het vocht herkent?
- Veelgestelde vragen over vochtproblemen herkennen
- Bronnen
Herken je dit?
Te veel vocht in huis merk je volgens Departement Zorg aan vochtplekken, schimmel of te veel condens op ramen en muren. De Vlaamse overheid vult aan: schimmel op de muren, pleisterwerk of behang dat loskomt, en een aangetaste structuur. Wil je zekerheid, dan kan je een vochtonderzoek ter plaatse aanvragen. Wil je eerst het brede overzicht, lees dan alles over vocht in huis.
Zouten maken het herkennen moeilijker. Wanneer metselwerk lange tijd heeft blootgestaan aan opstijgend vocht, kunnen de zouten volgens het Technisch handboek woningkwaliteit aan het muuroppervlak zichtbaar worden, als witte vlekken of een witte rand. Op een bepleisterde of beschilderde muur ontstaan rafelige barsten.
Welke oorzaak is dan het meest waarschijnlijk?
Welke oorzaak past bij welk symptoom?
Deze tabel helpt je op weg. De tekens komen uit Buildwise en de Vlaamse overheid, en ze bewijzen niets op zichzelf.
| Wat je ziet | Waar het op kan wijzen | Waar je het ziet |
|---|---|---|
| Een donkere, doorlopende vlek vanaf de bodem die naar boven toe lichter wordt | Opstijgend vocht | Vanaf de bodem, tot 1 à 1,5 meter hoog volgens Buildwise in 2016 en meestal tot ongeveer 1,20 meter volgens de Vlaamse overheid |
| Nat behang of pleisterwerk dat loskomt, aan de binnenzijde van een buitenmuur | Doorslaand vocht | Vooral bij zuidelijk en westelijk gerichte gevels |
| Schimmelgroei in hoeken, aan zijkanten van ramen, achter kasten | Condensatie | Vooral binnen op buitenmuren aan de noord- en oostkant, en in badkamers en keukens |
| Schimmel die steeds terugkomt | Een vochtbron die niet aangepakt is, zie schimmel in muren | Geen vaste plek: dat hangt af van de vochtbron |
| Kringvormige vlekken of een bepleistering die verkleurt | Insijpelend vocht, bijvoorbeeld via het dak | Via daken meestal aan de plafonds, via ramen op de vensterbanken |
| Meerdere vochtplekken op muren of vloeren van de kelder | Vochtige kelder, mogelijk doorslaand vocht | In de kelder |
| Een schimmelgeur in de kelder | Mogelijk uitgesproken vochtproblemen en een gebrekkige ventilatie: die gaan in kelders volgens een Buildwise-dossier meestal ook gepaard met een zekere schimmelgeur | In de kelder, bij slechte verluchting |
| Een horizontale band of strook tussen 50 en 150 cm boven de vloer | Mogelijk hygroscopische zouten, die de neiging hebben vocht uit de lucht aan te trekken | Niet vanaf onderaan, anders dan bij vocht uit de grond |
Het onderscheid is volgens het Technisch handboek woningkwaliteit niet altijd eenduidig te bepalen. Schade is regelmatig het gevolg van een combinatie van oorzaken.
Welke vragen helpen om de oorzaak te vinden?
Welke vijf vragen helpen je het vocht op te sporen?
Neem pen en papier, of je gsm. Antwoorden op deze vragen helpen je verder, ook als je later een aanvraag doet.
- 01Waar zit het?Onderaan een muur, hogerop, op het plafond of in een hoek. De locatie en de blootstelling van de muur geven volgens het Technisch handboek woningkwaliteit vaak een goede indicatie van de oorzaak.
- 02Hoe hoog komt het?Opstijgend vocht beperkt zich volgens de Vlaamse overheid meestal tot ongeveer 1,20 meter. Buildwise noemde in 2016 1 tot 1,5 meter. Een pleisterbrug, waarbij pleister vocht van onder een vochtscherm omhoog zuigt, stijgt doorgaans niet hoger dan 15 cm.
- 03Aan welke kant van het huis?Doorslaand vocht zie je vooral bij zuidelijk en westelijk gerichte gevels. Condensatie op het oppervlak zie je vooral op de binnenzijde van buitenmuren op het noorden en het oosten.
- 04Wanneer wordt het erger?Regen, koken, douchen en het seizoen kunnen allemaal meespelen. Infiltraties doorheen een gevel hangen volgens Buildwise rechtstreeks samen met de intensiteit van de slagregens. Koken en douchen geven waterdamp.
- 05Wat zit er aan de andere kant?Het is volgens het handboek in alle geval nuttig om na te kijken wat de situatie aan de andere kant van de muur is. Een lek in een leiding kan bijvoorbeeld op een andere plaats zichtbaar worden.
Hoe spoor je een verborgen lek op?
Vocht zoekt zijn weg door de elementen van een gebouw, schrijft de Vlaamse overheid. Een lek in een waterleiding achter een muur geeft een vochtplek op één specifieke plaats, terwijl het lek ergens anders zit. Tussen twee verdiepingen kan het om kapotte leidingen gaan die je zo snel mogelijk moet vervangen.
Kijk daarom niet alleen naar de vlek. Bekijk ook de leidingen in de buurt, de dakgoot en de regenpijp, en de muur aan de andere kant. Maak foto's en noteer de datum, zodat je ziet of de vlek groeit.
Kan een muur vochtig lijken terwijl een meting niets aangeeft?
Ja. Zo komt het volgens het Technisch handboek woningkwaliteit wel eens voor dat een muur er vochtig uit ziet, terwijl bij meting geen verhoogde vochtigheid wordt vastgesteld. Het vocht zit dan dieper in het metselwerk, omdat de zouten het oppervlakkig vocht naar zich toe zuigen. Slechts na destructief onderzoek kan het verhoogde vochtgehalte binnen in de muur worden gemeten. Wanneer nagenoeg alle zouten naar het muuroppervlak gemigreerd zijn, kan het ook voorkomen dat er in de muur geen of amper verhoogde vochtigheid gemeten wordt.
De omgekeerde vergissing kan ook. Een elektrische vochtmeter kan op een droge muur met een hoge zoutconcentratie toch hoge waarden geven. Daarover lees je meer bij vocht in muren meten.
Wat doe je als je het vocht herkent?
Lees de gids die bij het symptoom past en kijk wat je zelf kan doen. Heb je zicht op de oorzaak, dan helpt een overzicht van de kostenfactoren om de volgende stap in te schatten. Over steun van de overheid lees je meer bij premies voor vochtbestrijding. Bij Mijn VerbouwPremie moet een aannemer de meeste werken uitvoeren.
Veelgestelde vragen over vochtproblemen herkennen
Hoe herken je een vochtprobleem?
Vochtplekken, schimmel of te veel condens op ramen en muren zijn volgens Departement Zorg tekenen dat er te veel vocht in huis zit. Ook pleisterwerk of behang dat loskomt en witachtige zouten op de muren kunnen op een vochtprobleem wijzen.
Hoe weet je waar vocht vandaan komt?
De plaats, de hoogte en de kant van het huis geven een richting, maar het probleem en de oorzaak zitten volgens de Vlaamse overheid niet altijd op dezelfde plek. Vaak spelen meerdere factoren samen. Zekerheid krijg je met een diagnose ter plaatse.
Hoe spoor je vocht in muren op?
Noteer waar het zit, hoe hoog het komt, op welke gevel het zit en wanneer het erger wordt. Kijk ook wat er aan de andere kant van de muur gebeurt. Met een elektrische vochtmeter kan je probleemzones afbakenen, maar Buildwise noemt voor het reële vochtgehalte een carbidemeting of een weging van proefstukken, omdat zouten zo'n meter sterk beïnvloeden.
Is een witte rand op de muur altijd vocht?
Witte vlekken of een witte rand kunnen volgens het Technisch handboek woningkwaliteit zouten zijn die aan het muuroppervlak zichtbaar worden nadat metselwerk lang aan opstijgend vocht blootstond. Wanneer nagenoeg alle zouten naar het muuroppervlak gemigreerd zijn, kan het voorkomen dat er in de muur geen of amper verhoogde vochtigheid gemeten wordt.
Zo maakten we deze gids
We toetsten deze gids aan de Woningkwaliteitswijzer en het Technisch handboek woningkwaliteit van de Vlaamse overheid, Departement Zorg en Buildwise.
- Departement Zorg: vocht en schimmel Tekenen van te veel vocht.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: een vochtvrije woning Gevolgen, combinaties en vocht dat zijn weg zoekt.
- Vlaamse overheid, Technisch handboek woningkwaliteit: vochtschade Zouten, pleisterbrug, locatie en andere kant van de muur.
- Buildwise (WTCB), Digest 13: Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht Vlek vanaf de bodem en hoogte.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: opstijgend vocht vermijden Hoogte van opstijgend vocht en witachtige zouten.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: doorslaand vocht vermijden Doorslaand vocht en slagregenzijde.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: condenserend vocht vermijden Condensatie en plaatsen waar ze voorkomt.
- Vlaamse overheid, Woningkwaliteitswijzer: insijpelend vocht vermijden Insijpeling en kapotte leidingen.
- WTCB-Dossiers nr. 2/2009 (Buildwise): renovatie van kelders Schimmelgeur en gebrekkige ventilatie in kelders.
- Buildwise, video: Vocht in de bouw, slagregen bij massieve muren Infiltraties en slagregen.
- Buildwise: een elektrische vochtmeter gebruiken om de droging te controleren Elektrische vochtmeters en zouten.
- Vlaanderen.be: Mijn VerbouwPremie voor voorbereidingswerken voor isolatie Uitvoering door een aannemer.
Volgende stap
Wil je zekerheid over wat er bij jou speelt?
Gratis en vrijblijvend