Condens op ramen: aan de binnenkant, de buitenkant of tussen het glas

Zet waterdamp zich tegen een koud oppervlak om naar water, dan spreekt de Woningkwaliteitswijzer van oppervlaktecondensatie. Op waterdichte materialen zoals glas kan die opdrogen zonder schade, en ze vormt dan geen probleem voor de woningkwaliteit. Buildwise noemt condens aan de binnenzijde van het glas ook geen gebrek aan de beglazing.

Toch is het een signaal. Departement Zorg noemt te veel condens op ramen en muren een teken dat er te veel vocht in huis zit, en een Bouw Gezond-fiche van de Vlaamse overheid noemt vochtcondensatie op ramen of spiegels bij de mogelijke gevolgen van vervuilde binnenlucht. Boven 60% luchtvochtigheid kan er volgens Test-Aankoop condens ontstaan op ramen en muren.

Let vooral op de randen. Tekenen van condens zie je volgens de Woningkwaliteitswijzer vooral aan de zijkanten van ramen en in slecht verluchte plaatsen, zoals achter gordijnen. Het technisch handboek woningkwaliteit van de Vlaamse overheid toont hoe condensatie en schimmel ontstaan op een raamneg, de zijkant van de muur bij een raamopening, en hoe een rolluikkast door het contact met de koude buitenlucht makkelijk condens geeft. Heb je aanhoudend last van zwarte, groene of bruine vlekken met vage randen in de buurt van ramen, dan wijst dat volgens Test-Aankoop op een condensatieprobleem.

Door de sterk isolerende werking van HR++-glas blijft het buitenste glasblad relatief koud, legt de Woningkwaliteitswijzer uit. Vooral 's ochtends, als de buitenlucht opwarmt, kan er dan condens op de buitenzijde ontstaan. Die verdwijnt vanzelf in de loop van de ochtend. Buildwise beschouwt condens aan de buitenzijde niet als een gebrek van de beglazing.

Je hoeft er dus niets aan te doen.

Dubbel glas bestaat uit minstens twee glasplaten die op een afstand van elkaar luchtdicht met elkaar verbonden zijn, met een isolerende spouw ertussen. Zie je condens tussen de glasbladen, dan is er volgens de Woningkwaliteitswijzer een lek. Dat kan een fabricagefout zijn, maar ook komen door slecht onderhoud van het verf- en voegwerk van de kaders, binnen of buiten, al dan niet in combinatie met veel vochtvorming en te weinig ventilatie. Buildwise zegt het zo: de afdichting tussen de glasbladen is niet meer hermetisch dicht.

Het glas en eventueel het kader moeten dan volgens de Woningkwaliteitswijzer misschien vervangen worden. Dat is werk voor een vakman voor ramen en beglazing.

Vervang je enkel glas door hoogrendementsglas, dan condenseert het vocht in huis niet meer op het glas maar elders, op de koudste vlakken, schrijft Test-Aankoop. Wie de woning beter isoleert en luchtdichter maakt, heeft volgens Test-Aankoop een ventilatiesysteem nodig om vochtproblemen te voorkomen.

De Woningkwaliteitswijzer waarschuwt op dezelfde manier: wie een spouwmuur na-isoleert zonder te ventileren, heeft al na een half jaar een grote kans op schimmel. Hoe condens op muren werkt, lees je bij condensatie en condensvocht.

Verlucht elke dag, ook in de winter. Open ramen tegenover elkaar, meerdere keren per dag kort in plaats van één keer lang, en zet de verwarming uit terwijl ze open staan, raadt Departement Zorg aan. Een goede ventilatie, bij voorkeur door permanent te verluchten, kan de condensatie volgens Test-Aankoop fel verminderen of helemaal doen verdwijnen.

Sluit ventilatieroosters niet af, ook niet om warmteverlies te beperken, en zet een ventilatiesysteem nooit uit. Bij weinig wind komt er minder lucht door de roosters, en kan het nodig zijn om ook een raam te openen.

Maak minder vocht: kook met een deksel op de pot, gebruik je dampkap en droog je was buiten of in een droogkast. Laat de woning niet te koud worden: streef naar minstens 15 °C om de kans op condensatie te verkleinen, schrijft de Vlaamse overheid. Zet kasten en zetels niet helemaal tegen de muur, zodat de lucht kan circuleren. Meer over de juiste luchtvochtigheid lees je bij luchtvochtigheid in huis.